Tegen Transatlantic Trade and Investment Partnership (TIPP)

Eén van de grotere bedreigingen van het klimaat, het milieu en armen is Transatlantic Trade and Investment Partnership (TIPP) waarbij de VS en de EU betrokken zijn. De onderhandelingen verkeren in een eindstadium, maar de opstand groeit. Recentelijk heeft de Amsterdamse gemeenteraad zich er tegen uitgesproken. Waarom heeft de Utrechtse gemeenteraad dat niet gedaan alvorens op langdurig reces te gaan?

Onbelemmerde vrijhandel houdt in het opheffen van handelsbelemmeringen. Dat kunnen zijn import- en exportheffingen, maar ook onderling afwijkende voorschriften. Bestrijdingsmiddelen die in het ene land gebruikt worden zijn in andere landen verboden. In de VS wordt veel gebruik gemaakt van hormonen in de productie van vlees, in de EU is dat gelukkig verboden.

TIPP gaat betekenen dat de voorschriften die in de aangesloten landen gelden gelijk gemaakt worden. Voor een land als Nederland waar relatief strenge eisen worden gesteld aan voedselproductie en verkrijgbaarheid van medicijnen heeft deze gelijkmaking tot gevolg dat de bescherming die zulke voorschriften biedt grotendeels wegvalt want in overeenstemming wordt gebracht met die van landen waar die voorschriften minder streng zijn.

TIPP betekent ook dat kolossale multinationals makkelijk toegang krijgen tot lokale markten, daar kleine ondernemers kapot kunnen concurreren om daarna hun prijs op te schroeven. Of lokale ondernemingen overnemen, het personeel ontslaan en de bedrijven verplaatsen naar lage lonen landen.

TIPP betekent ook dat overheden (ook lokale overheden) buitenspel worden gezet. Als Utrecht aan de vestiging van een bedrijf bijvoorbeeld de voorwaarde zou verbinden dat dat bedrijf ook, al is het maar een paar procent, personeel aanneemt met een handicap, dan zou dat niet mogen, want dat zou in strijd zijn met het streven naar gelijkmaking van voorschriften.

Waar de meeste kritiek op bestaat is dat geschillen zouden moeten worden beslecht door arbitrage en niet door normale rechtbanken. In landen waar tussen vergelijkbare handelsakkoorden zijn gesloten heeft dat geleid tot absurde gevolgen: multinationals die overheden voor een arbitragehof slepen met miljardenclaims en zich aldus enorm verrijken maar ook overal de dienst gaan uitmaken door overheden onder druk te zetten. Arme landen zijn er ook toe over gegaan zulke vrijhandelsakkoorden op te zeggen omdat ze er nog armer van bleken te worden.

TIPP is bovenal een groot probleem voor het klimaat omdat het in alle opzichten de uitstoot van CO2 aanjaagt. Immers het moet de weg vrijmaken naar nog meer verspillende productie en consumptie en vooral ook naar nog meer wereldwijde transport.